Co wpływa na jakość szczepienia?

szczepienie

Szacowany czas czytania: 3 minuty

Szczepienie jest najbardziej opłacalną interwencją medyczną ratującą życie. Szacuje się, że każdego roku ratuje co najmniej 2,5 miliona istnień. W ochronie indukowanej przez szczepienia pośredniczy złożona współzależność między odpornością wrodzoną, humoralną i komórkową. Istnieją znaczne różnice pomiędzy ludźmi w aspekcie  odpowiedzi immunologicznej na szczepienie, zarówno pod względem ilości, jak i jakości. Na przykład, odpowiedzi przeciwciał na szczepienie przeciwko żółtej febrze (YF) różnią się ponad 10-krotnie między osobnikami. Szacuje się, że duża liczba zaszczepionych dzieci nie jest chroniona z powodu nieskuteczności szczepionki. Statystyki mówią o 77 milionach na gruźlicę (TB, po szczepieniu BCG), 19 milionach na odrę, 18 milionach na poliomyelitis (po szczepieniu inaktywowaną szczepionką polio IPV) , a 10 milionach z krztuśca i pneumokoków.

Od czego zależy odpowiedź na przyjęcie szczepionki?

Wykonano mnóstwo badań czynników wpływających na odpowiedź humoralną i komórkową u osób poddanych szczepieniu. Należą do nich wewnętrzne, tzw. osobnicze i nie poddające się modyfikacji czynniki gospodarza (takie jak wiek, płeć, genetyka i choroby współistniejące), czynniki okołoporodowe (takie jak wiek ciążowy, masa urodzeniowa, metoda karmienia i czynniki matczyne) oraz czynniki zewnętrzne (takie jak istniejąca wcześniej odporność, mikroflora, infekcje, i antybiotyki). Ponadto czynniki środowiskowe (takie jak położenie geograficzne, pora roku, wielkość rodziny i toksyny), czynniki behawioralne (takie jak palenie, spożywanie alkoholu, ćwiczenia i sen) oraz czynniki żywieniowe (takie jak wskaźnik masy ciała, mikroelementy ) wpływają również na to, jak ludzie reagują na szczepionki. Równie ważne są czynniki związane ze szczepionką np. (takie jak typ szczepionki, produkt, adiuwant i dawka) oraz czynniki podawania np. (harmonogram, miejsce, droga, czas szczepienia oraz jednoczesne podawanie szczepionek i innych leków).

Zrozumienie wszystkich tych czynników, i ich wpływu na projektowanie badań nad szczepionkami i decyzje dotyczące harmonogramów szczepień oferuje sposoby na poprawę immunogenności i skuteczności szczepionek.

Jak bada się skuteczność szczepionek?

Metody oceny ilościowej odpowiedzi na szczepionkę obejmują pomiar średniej geometrycznej mian przeciwciał, wskaźników serokonwersji (zamiany obecności antygenów patogenu na obecność przeciwciał w surowicy krwi), ocenę przeciwciał funkcjonalnych (czyli ocenę skuteczności działania za pomocą testów opsonofagocytozy),  awidności przeciwciał (siła wiązania przeciwciała z antygenem patogenu), aktywacji limfocytów B i T, limfoproliferacji (zdolności limfocytów do podziałów)  i inne.

Różnice w odpowiedzi na szczepionkę mają konsekwencje zarówno dla skuteczności ochronnej, jak i czasu trwania ochrony. Niepokojące jest to, że znaczna część zakażeń, którym można zapobiegać poprzez szczepienia, występuje u osób zaszczepionych. Lepsze zrozumienie czynników, które wpływają na skuteczność szczepień,  stwarza możliwości poprawy immunogenności i skuteczności szczepionek.

Twój doradca zaleca:


dr Maria Serdyńska
dr Maria Serdyńska
Wielu czynników wpływających na skuteczność szczepień nie jesteśmy w stanie zmienić np. czynników genetycznych czy uwarunkowanych płcią. Naszą bronią pozostają jednak nadal dbanie, by styl naszego życia sprzyjał właściwej pracy układu odpornościowego. Należy pamiętać zwłaszcza o unikaniu czynników, które odporności wyraźnie szkodzą, jak np. stres,  czy przeciążanie ustroju niekontrolowanym korzystaniem z używek czy wysoce przetworzonej żywności.

red. Maria Szuster

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *